In de Middeleeuwse steden waren de schutterijen nodig voor de bescherming van have en goed. Daarom is de schutterij gewapend en oefent zij zich in het schieten. Maar behalve deze officiële taken is de schutterij telkens ook een sociale vereniging geweest naar de eigen leden toe, die er ontspanning moeten kunnen vinden en naar de gemeenschap toe, waarvoor zij zich dienstbaar opstelt en kerkelijke en burgerlijke evenementen opluistert. In de Limburgse steden kwamen in de 14^e eeuw al schutterijen voor, in de loop van de 16^e en 17^e eeuw verspreidden deze zich ook over het platteland. De doelstellingen en tradities van deze verenigingen bleven eeuwenlang ongewijzigd

Oudste Vereniging van Simpelveld

De schutterij is de oudste vereniging van Simpelveld. In de zilveren koningsvogel is het jaartal 1442 gegraveerd, hoewel de vogel zelf uit de zeventiende eeuw stamt. Op grond van de vermelding van dit oudste jaartal heeft de schutterij in 1997 het 555-jarig bestaan gevierd. De oudste schriftelijke bronnen dateren uit 1620. Toen al beschikte de vereniging over een actieve secretaris, die in dat jaar een ledenlijst van maar liefst 72 personen optekende, hetgeen betekende dat wel bijna alle mannen van Simpelveld bij de schutterij waren aangesloten. Al uit 1625 dateert het reglement van de vereniging, waarin diverse bepalingen waren opgenomen hoe het koningsvogelschieten en de processie van Simpelveld verliep. De pastoors van Simpelveld maakten in hun doop-, huwelijks- en overlijdensregisters melding van de overleden schutters. Deze lijst van gestorven leden wordt aangevoerd door pastoor Arnold Didden, de bekende pastoor van het befaamde Didden-boek.

Oude tradities: koningsvogelschieten

Jaarlijks schiet de schutterij op de houten koningsvogel. Degene die het laatste restje van de vogel van de paal schiet, wordt de nieuwe schutterskoning. Deze geeft een zilveren plaat aan de vereniging, waarop zijn naam en het jaartal van zijn koningschap vermeld staan. Hij krijgt de zilveren koningsvogel en het zilver van zijn voorgangers omgehangen en hieraan is herkenbaar wie de schutterskoning van dit jaar is. Dat het koningsvogelschieten een eeuwenoude traditie is, wordt duidelijk als we de bepalingen daaromtrent lezen in het reglement van 1625. Vandaag de dag wordt met een moderner wapen geschoten, op een kogelvanger, maar het aloude principe van de schutterskoning is onveranderd. Een speciaal en oud gebruik, dat we alleen kenden van Simpelveld was dat de nieuwe schutterskoning na het vogelschieten aan het dorp werd voorgesteld. De koning kreeg vervolgens een borreltje van de mensen aangeboden en ze staken hem als eerbetoon een veer aan de hoed.

 

Simpelveldenaren

In de loop der jaren hebben heel wat Simpelveldenaren zich voor de schutterij ingezet. Soms waren zij zelfs van adel, zoals baron Gustav von Thimus, die keizer werd. Overigens is in het verenigingsvaandel het wapen van de adellijke familie Van Imstenrade genaaid en gestikt. Behalve deze adellijke uitzonderingen, werd de vereniging natuurlijk gevormd door de dorpsbewoners zelf. De leden en de koningen kwamen uit oude Simpelveldse geslachten, zoals onder meer Kleinen, Houben, Didden, Grond, Frankort, Mayntz, Van de Weyer, Wings, Pagen, Zimmermann en Bonten. Sommige waren echte schuttersfamilies en hebben de vereniging gedurende jaren gedragen.

Uit rust opgestaan

De schutterij heeft als patroonheilige St.-George, die te paard een draak verslaat. Toonbeeld van moed en onoverwinnelijkheid. Met deze heilige als voorbeeld heeft de vereniging het eeuwenlang volgehouden, totdat ze in de jaren dertig en opnieuw in de jaren zeventig van de vorige eeuw in ruste ging. Maar even zo vaak werd de schutterij met frisse moed weer heropgericht om een oude traditionele vereniging in stand te houden, die de gemeenschap en haar leden veel wil bieden. De schutterij anno nu timmert al geruime tijd aan de weg, wil zich volledig voor de gemeenschap blijven inzetten, maar kan dit alleen verder blijven doen met ondersteuning van mensen uit diezelfde gemeenschap.

Luc Wolters